هنرهای هفتگانه چیست؟

0

هنرهای هفتگانه چیست؟ هنر به مجموعه‌ای از آثار یا دست‌سازهای خلاقانه انسان اطلاق می‌‌شود که به شکلی مؤثر بر احساسات، عواطف و هوش انسانی اثر می‌‌گذارند و با هدف انتقال معنا و مفهوم خاصی خلق می‌‌شوند. رشته‌‌های هنری با مفهوم وسیع و پررمزوراز خود دارای خاصیت شفادهندگی، ارزش جاودانگی و ارتقای کیفیت زندگی هستند.

هنر به‌عنوان قدرتمندترین ابزارهای ارتباطی، شاخه‌های متنوعی را شامل می‌‌شود که هرکدام از این شاخه‌‌ها با آفرینندگی و خلاقیت رابطه مستقیمی دارند. از همین رو، رشته‌‌های مختلف هنری مبتنی بر دلایل زیبایی‌شناسی و بدون توجه به کارکرد یا پایداری‌شان در هفت گروه مهم دسته‌بندی می‌‌شوند. در این مقاله ضمن ارائه ویژگی‌‌های مشترک هنرهای هفتگانه، به شرح هنر اول تا هنر هفتم پرداخته‌شده است.

 

هنرهای هفتگانه و تاریخ زیبایی‌شناسی

هنر به‌واسطه ابزارهای زیبایی‌‌شناسی و جامعه‌‌شناسی سعی در برقراری ارتباط میان بخش ناخودآگاه و خودآگاه ذهن دارد. هنرمند توسط داده‌‌های انتزاعی و ذهنی خود به کشف و شهود از جهان پیرامون می‌‌پردازد و با کمک ابزارها و روش‌‌های از پیش آموخته، اثر هنری را خلق می‌‌کند. یک اثر هنری از دو بخش محتوا (مفهوم یا معنا) و قالب (ساختار) تشکیل‌شده است. خلق یک اثر هنری نیازمند رعایت قوانین علمی و عملی هنر، نوع تفکر و زاویه دید هنرمند بوده تا او آنچه را که در ذهن می‌‌پروراند از اثر هنری به مخاطب منتقل سازد. به‌عبارت‌دیگر، آنچه مهم است اندیشه وجودی هنرمند بوده که از دریچه هنر به نمایش گذاشته می‌‌شود. رشته‌‌های مختلف هنری دربرگیرنده هنر اول تا هفتم هستند که از آن‌‌ها با عنوان هنرهای هفتگانه بشر یاد می‌‌شود. اسامی هنرهای هفتگانه عبارت‌اند از:

  • معماری
  • حرکات نمایشی، ورزش و رقص
  • هنرهای ترسیمی: نقاشی، خطاطی، عکاسی و …
  • هنرهای دستی مانند مجسمه‌‌سازی، شیشه‌‌گری و …
  • موسیقی
  • ادبیات: نویسندگی، شعر، داستان، فیلم‌‌نامه و …
  • هنرهای نمایشی: سینما، تئاتر و…

ویژگی‌‌های مشترک در هنرهای هفتگانه

ویژگی‌‌های مشترک در بین تمامی آثار هنری، زمینه‌‌ساز شکل‌‌گیری هنرهای هفتگانه است که در زیر به این ویژگی‌‌ها اشاره‌شده است:

الف) تخیل

تخیل اصلی‌‌ترین عامل در خلق آثار هنری است که با برتری از احساس و خرد، امکان درک عمیق حقیقت برتر را فراهم می‌‌سازد. چنانچه حس تخیل هنرمند قوی‌‌تر باشد، آثار او میان سایر هنرمندان شاخص‌‌تر خواهد بود.

ب) احساسات و عواطف هنرمند

آثار هنری بر اساس عواطف، احساسات و جهان‌‌بینی هنرمند شکل می‌‌گیرند. درواقع، در ابتدای شکل‌‌گیری یک محصول هنری، احساسات هنرمند بر کلیه جنبه‌‌های ذهنی و فکری او برتری دارد و این بدین معنا نیست که هنرمند در خلق آثار از هوش، شعور و درک خود بهره نمی‌‌برد.

شاید براتون جالب باشه:
هنر مدرنیسم چیست و در چه نقاشی‌هایی جلوه دارد؟

ج) منشوری و چندمعنایی بودن آثار هنری

هنگامی‌‌که هنرمند اثر هنری را می‌‌آفریند، با توجه به تفکرات و احساسات مخاطبان، معنا و مفاهیم متفاوتی از آن اثر حاصل می‌‌شود. در حقیقت، یک اثر هنری با توجه به عواطف و احساسات خالق خود نمی‌‌تواند دربردارنده درک و برداشت تک‌بعدی باشد. از همین رو، آثار هنری برداشت‌‌های متعددی را با خود به همراه دارند.

 

معرفی هفت هنر (هنرهای هفتگانه)

معماری

معماری ازلحاظ ماهیت به دو بعد علمی و هنری تقسیم می‌‌شود که با توجه به بعد هنری واجد معنای هستی‌‌شناسی است. قدمت هنر معماری به دوران ماقبل تاریخ بازمی‌گردد. پس‌ازاین دوران، معماری مصر باستان، بیزانس، رومانسک و گوتیک در شکل‌‌گیری بناهای مهم معماری در جهان تأثیر بسزایی داشتند و درنهایت معماری رنسانس نقطه عطفی در سبک‌‌های معماری جهان به وجود آورد. هدف اصلی هنر معماری در تمامی این دوران علاوه بر طراحی بناهای زیبا، اصیل و شکل‌‌دهی به فضای زندگی انسان، ارائه ارزش‌‌های فرهنگی، بهبود هنجارهای اجتماعی و شاد زیستن بوده است. در حقیقت، معماری در هر دوره زمانی نمایانگر شرایط زندگی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مردم آن سرزمین است.

 

حرکات نمایشی

نمایش یکی از انواع شیوه‌‌های ارتباطی است که در زوایای گوناگون، زندگی بشر را تحت‌‌ تأثیر قرار داده است. درواقع، حرکات نمایشی یکی از اشکال هنر است که هنرمند با استفاده از حرکات فیزیکی و عملکرد بدن خود و بهره‌‌مندی از ابزار و امکانات دیگر به خلق آثار هنری می‌‌پردازد. هرکدام از حرکات نمایشی مانند شعبده‌بازی و تردستی، نمایش‌‌های پهلوانی، آکروبات، اپرا، رقص نمایشی و سایر هنرهای مشابه پدیده‌‌ای فراگیر و جهان‌شمول به شمار می‌‌روند. طبق تجربه‌‌های به‌دست‌آمده، این هنر در دوران مختلف تاریخی، ابزار مناسبی برای برقراری ارتباطات فرهنگی، مناسبات فکری و طرح مضامین فلسفی و عقیدتی بوده است. امروزه به‌واسطه رشد تکنولوژی‌‌های نوین ارتباطی می‌توان در هر جامعه اشکال گوناگون بیان نمایشی را مشاهده کرد. اگرچه این اشکال با قالب مرسوم نمایش تفاوت دارند اما مؤلفه‌های نمایشگری و مشاهده ازجمله مهم‌ترین نقاط مشترک آن‌‌ها به شمار می‌‌روند.

هنرهای ترسیمی

 هنرهای ترسیمی شاخه‌‌ای از هنرهای تجسمی است که در آن هنرمند با استفاده از ابزارهای کاربردی به‌رسم و ثبت اثر هنری می‌‌پردازد. پیدایش هنرهای ترسیمی مربوط به دوران انسان‌‌های غارنشین است که درنهایت به اختراع خط منتهی شد. این هنر با رشد قوه تعقل و تفکر آدمی توسعه یافت تا جایی که بخش مهمی از زندگی بشر امروزی را تشکیل می‌‌دهد. هنرهای ترسیمی به دو بخش هنرهای ترسیمی تصویرگری مانند نقاشی و عکاسی و هنرهای ترسیمی نوشتاری مانند خطاطی تقسیم می‌‌شوند که رسم خطوط از مهم‌ترین مؤلفه‌های این هنر به شمار می‌‌رود. در طی دوره‌‌های مختلف، معیارهای تشخیصی هنرهای ترسیمی تغییر یافت. از همین رو، این نوع هنر دامنه وسیع‌‌تری از وسایل و ابزار نظیر رنگ، سایه و … را در برمی‌گیرد.

شاید براتون جالب باشه:
هنر در خانه یا چطور هنر بخشی از خانه‌مان باشد؟

 

هنرهای دستی

هنرهای دستی به مجموعه‌‌ای از هنرهای کاربردی و تزئینی اطلاق می‌‌شود که به کمک دست و ابزاردستی ساخته می‌‌شوند. این محصولات هنری تحت ‌‌تأثیر پیشینه تاریخی، خصوصیات فرهنگی و جغرافیایی مکان تولید، اعتقادات مذهبی، باورهای سنتی، معیارهای زیباشناختی بومی و ملی و خلاقیت و ذوق هنری سازنده اثر شکل می‌‌گیرند. این هنر ابتدا در کشورهای مشرق زمین به‌منظور افزایش سطح اشتغال در جامعه و ایجاد درآمد موردتوجه قرار گرفت و سپس در جهت احیای سنت‌‌های فرهنگ بومی و شکل‌‌گیری هویت ملی گام برداشت. در نیم‌قرن گذشته، هنرهای دستی با تأثیر بر جنبه‌‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع مختلف، نقش بسیار پررنگی در توسعه همه‌جانبه کشورهای در حال رشد داشته‌‌اند. هنرهای دستی در کشورهای مختلف جهان به دلایلی همچون سهولت ایجاد مراکز تولید، بی‌‌نیازی به سرمایه‌‌های کلان و اشتغال‌‌زایی موردتوجه قرارگرفته‌اند تا جایی که این هنر به‌عنوان یکی از اهرم‌‌های توسعه در برخی از کشورهای مطرح قلمداد می‌‌شود. هنرهای دستی از گروه‌‌هایی مانند مجسمه‌سازی، طراحي سنتي و نگارگري، هنرهاي مرتبط با فلز، رودوزي‌‌ها و بافتني‌‌ها، سفال‌‌گري و سراميک‌‌سازي، هنرهاي مرتبط با چوب، رنگرزي، نساجي، فرآورده‌‌هاي پوست و چرم و شيشه‌‌گري تشکیل‌شده است.

 

موسیقی

 موسیقی، هنر بیان عواطف و احساسات از طریق اصوات است که مهم‌ترین اجزای آن را صدا و وزن تشکیل می‌‌دهد. کشف آثار باستانی مربوط به پنج هزار سال پیش نمایانگر کاربرد موسیقی در سرزمین‌‌های سومر، بابل، آشور، ایران، فلسطین و سوریه است. همچنین وجود تصاویری از آلات موسیقیایی، خوانندگان، مراسم آیینی و مذهبی، حرکات نمایشی و رقص همگی دلالت بر اهمیت موسیقی در جوامع باستانی دارد. از سویی دیگر، درگذشته‌های دور، موسیقی دربرگیرنده فرهنگ نقاط خاصی از جهان بود اما به‌تدریج با گسترش مرزها و حرکت به‌سوی دهکده جهانی‌شدن، موسیقی تبدیل به ابزاری برای انتقال فرهنگ مرزوبوم ملل مختلف به نقاط دوردست جهان شد. موسیقی مدرن در اواخر قرن نوزدهم میلادی جهت ایجاد مسیری نو در سازمان‌دهی دیدگاه‌‌های ملودیک و هارمونیک پدید آمد. در حقیقت، موسیقی درعین‌حال که زبان مشترک مردم جهان است اما پدیده‌‌ای ایستا محسوب نمی‌‌شود. امروزه این هنر فراگیر و جهانی دارای بخش‌‌های بسیار متنوع و تخصصی مانند موسیقی جاز، محلی، عامیانه، ارکستریک و … است.

 

ادبیات

هنر و ادبیات از اشکال آفرینش هستند که از دیدگاه زیبایی‌‌شناختی به یکدیگر آمیخته‌‌اند. ادبیات و هنر هر دو از احساس و خیال سرچشمه می‌‌گیرند و از جمله عناصر مشترک آن‌‌ها، معنا، عاطفه، خیال و زبان است. ادبیات روایتگر ارزش‌‌های دینی، ملی و تاریخی و بیانگر اساطیر و حماسه‌‌های قومی است. حماسه گیلگمش یکی از کهن‌‌ترین آثار باستانی ادبی در جهان است که تاریخ نگارش آن را به ۲۷۰۰ سال پیش نسبت داده‌‌اند. این اثر، مفهوم داستان را با جنبه‌‌های عقیدتی، معنوی و نکات تعلیمی به تصویر می‌‌کشد. از سویی دیگر، ادبیات رمانتیک پس از دوران قرون‌وسطی، با حماسه‌های ملی و آثار فلسفی رشد یافت. به‌طوری‌که این مکتب با تأکید بر ادبیات عامیانه و مسائل عاطفی، در قرن نوزدهم میلادی راه را برای ظهور مکاتبی نظیر رئالیسم و ناتورالیسم باز کرد. سپس مکتب سمبولیسم در قرن بیستم میلادی با توصیف و توسعه شخصیت‌های داستانی پا به عرصه وجود گذاشت. به‌طورکلی، علت ماندگاری شاهکارهای ادبی در طول تاریخ، درون‌‌مایه مناسب، شیوه و روش بیان و ظرافت‌‌ها و نکات زیبایی‌‌شناختی بوده است.

شاید براتون جالب باشه:
روش‌ها و اصول عکاسی از غذا با موبایل

 

هنرهای نمایشی

هنرهای نمایشی حوزه‌‌های مربوط به سینما و تئاتر را شامل می‌‌شوند. سینما به‌عنوان جدیدترین شاخه هنر، امروزه به یکی از محبوب‌ترین تولیدات هنری تبدیل‌شده است. سینما با اختراع عکاسی و ساخت تصاویر متحرک در فاصله سال‌‌های ۱۸۸۰ تا ۱۸۸۹ میلادی پا به عرصه وجود گذاشت. پس از سال ۱۹۵۰ میلادی، تقاضای عمومی برای سرگرمی از طریق تصاویر متحرک منجر به گسترش سالن‌‌های سینما شد. درواقع یک اثر سینمایی از عناصر تصویر و صدا تشکیل می‌‌شود. رشد و شکوفایی هنر تئاتر نیز در فاصله سال‌‌های ۱۸۷۵ تا ۱۹۱۵ میلادی به وقوع پیوست. این شاخه از هنرهای نمایشی به ارائه نمایشنامه‌‌ در مقابل دیدگان مخاطبان یا تماشاگران می‌پردازد. امروزه تئاتر به لحاظ ساختار نمایشنامه و شکل اجرا، دامنه گسترده‌‌تری به خود گرفته و به اشکالی مانند تئاتر خیابانی، محیطی، مواجه و … تبدیل‌شده است.

 

هنرهای هفتگانه 

در هرکدام از هنرهای هفتگانه، هنرمندان گوناگونی فعالیت می‌‌کنند که همواره سعی در آفرینش آثاری هنری با خصوصیات شاخص داشته‌‌اند. به‌عبارت‌دیگر، رشته‌‌های مختلف هنری مکمل یکدیگر محسوب می‌‌شوند و چنانچه با احساس آدمی در ارتباط باشند، به‌سرعت به اوج کمال و زیبایی می‌‌رسند. هنرمند برای انتقال اندیشه‌‌های خود از اثر هنری به مخاطب باید به سطحی از خود باروری، ایمان، بیان شفاف عواطف، احساسات و تفکرات نائل آید. از سویی دیگر، هنر و آثار هنری علاوه بر تأثیرات شگرف خود بر احساسات و عواطف انسانی، در تبدیل ایده به کنش و تثبیت و تحکیم آموزه‌‌های اخلاقی از جایگاه بالایی برخوردار هستند.

اشتراک گذاری

درباره نویسنده

یک پاسخ قرار دهید